- Haydn werd in 1732 geboren in Rohrau, Oostenrijk. Hij toonde al op jonge leeftijd muzikaal talent en werd als jongen lid van een koor in Wenen.
- Hij volgde lessen bij componist Nicola Porpora en werkte als freelance muzikant voordat hij een vaste baan vond.
- In 1761 werd hij kapelmeester bij de rijke familie Esterházy, waar hij zijn kenmerkende stijl ontwikkelde en verfijnde.
Geniet van Haydns meesterwerken in de mooiste zalen van Wenen
Joseph Haydn | De vader van de symfonie in Wenen
Er zijn maar weinig componisten die de klassieke muziek zo ingrijpend hebben beïnvloed als Joseph Haydn. Haydn, die vaak de ‘vader van de symfonie’ en de ‘vader van het strijkkwartet’ wordt genoemd, legde met zijn vernieuwende composities de basis voor generaties muzikanten. Zijn carrière bloeide op in Wenen, een stad die bruiste van artistieke schittering, waar hij invloed uitoefende op en beïnvloed werd door muziekgrootheden als Mozart en Beethoven. Van grootse symfonieën tot elegante kamermuziekstukken: de nalatenschap van Haydn leeft voort in de concertzalen van Wenen en herinnert ons eraan waarom de stad nog steeds het hart van de klassieke muziek is.
Haydns leven en nalatenschap in Wenen
Je jeugd en je band met Wenen
De invloed van Haydn op de klassieke muziek
- Hij zorgde voor een revolutie in de symfonie en het strijkkwartet, waardoor hij de titel ‘Vader van de symfonie’ kreeg.
- Zijn composities hebben Mozart en later Beethoven beïnvloed en zo de klassieke periode gevormd.
- Hij tilde muzikale vormen naar een hoger niveau door ze te verrijken met humor, verrassingen en een grote emotionele diepgang.
Latere jaren
- Na tientallen jaren bij de familie Esterházy te hebben doorgebracht, verhuisde Haydn in de jaren 1790 definitief naar Wenen.
- Hij is wereldberoemd en heeft beroemde werken gecomponeerd, zoals De Schepping en De Seizoenen.
- Joseph Haydn stierf in 1809 en liet een onuitwisbare stempel achter op het rijke muzikale erfgoed van Wenen.
Bekende werken van Haydn
- Symfonie nr. 94 'De verrassing': Deze symfonie, een meesterwerk van humor en vindingrijkheid, dankt haar naam aan een onverwacht luid akkoord in het verder zo zachte tweede deel. Haydn, die erom bekend stond het publiek te vermaken, componeerde deze verrassing om slaperige concertbezoekers even wakker te schudden.
- De Schepping (Die Schöpfung): Een van Haydns grootste oratoria, De schepping, geeft een levendig beeld van het ontstaan van de wereld en is geïnspireerd op de Bijbel en Paradise Lost. Met een groots orkest, dynamische contrasten en een triomfantelijke koorfinale weet het de grootsheid van de natuur en de goddelijke schepping te vangen.
- Strijkkwartetten op. 76: Deze reeks kwartetten laat zien hoe Haydn gedurfd experimenteerde met harmonie, ritme en melodie. Het Keizerkwartet is vooral bekend vanwege een melodie die later het Duitse volkslied werd.
- De seizoenen (Die Jahreszeiten): The Seasons is een live oratorium dat de schoonheid en het ritme van de natuur door de seizoenen heen weergeeft. Het neemt je mee langs het vrolijke ontwaken van de lente, de warmte van de zomer, de oogstfeesten in de herfst en de rust van de winter.
Leuke feiten over Haydn
- De componist die dol was op een goede grap: In Symfonie nr. 45 ‘Afscheid’ liet hij de muzikanten tijdens het laatste deel één voor één het podium verlaten – een slimme manier om zijn werkgever te laten doorschemeren dat ze wel een vakantie konden gebruiken!
- Haydns chagrijnige leerling: Haydn was Beethovens mentor, maar de temperamentvolle jonge componist vond zijn leraar te traditioneel. Beethoven heeft zelfs Haydns naam uit een van zijn vroege werken doorgehaald, hoewel hij later Haydns grote invloed wel erkende.
- Zijn hoofd ging op avontuur: Nadat Haydn in 1809 was overleden, hebben grafrovers zijn schedel gestolen voor onderzoek naar de frenologie. Het duurde meer dan 100 jaar voordat zijn stoffelijke resten weer bij elkaar waren gebracht, want er lagen twee schedels in zijn graf: één echte en één vervangende!
- Een workaholic met een passie voor koffie: Haydn was ongelooflijk gedisciplineerd en componeerde meer dan 100 symfonieën en 80 strijkkwartetten. Zijn geheim? Een passie voor koffie! Hij vond dat het zijn geest scherp hield; vaak schreef hij ’s ochtends met een sterke kop koffie in zijn hand.
- Londen was dol op hem: Toen Haydn Londen bezocht, werd hij behandeld als een rockster. Zelfs koning George III wilde les van hem krijgen! Zijn Londense symfonieën waren zo’n groot succes dat hij genoeg geld verdiende om zich in Wenen comfortabel terug te trekken.
Haydns band met Wenen
Wenen was het kloppende hart van Haydns carrière; de stad heeft hem net zo gevormd als hij de muzikale identiteit van de stad heeft gevormd. Hoewel hij tientallen jaren aan het hof van de Esterházy’s doorbracht, was het in Wenen dat zijn roem een hoge vlucht nam. De bruisende muziekscene van de stad liet hem kennismaken met Mozart en Beethoven, wat leidde tot een uitwisseling van ideeën die het klassieke tijdperk heeft bepaald. Zijn werken zorgden ervoor dat de concertzalen in Wenen vol zaten en hebben generaties componisten beïnvloed. Tegenwoordig kun je als bezoeker het erfgoed van Haydn ontdekken op plekken zoals zijn voormalige woonhuis en de grote zalen waar zijn muziek ooit het publiek in vervoering bracht.
Andere klassieke concerten die je misschien ook leuk vindt
Vivaldi’s Vier Seizoenen in de Karlskirche
Beleef de magie van Antonio Vivaldi’s De vier jaargetijden, terwijl het gerenommeerde Orkest 1756 deze op historische instrumenten tot leven brengt en een authentieke vertolking van Vivaldi’s levendige composities ten gehore brengt. Het weelderige interieur en de opmerkelijke akoestiek van de kerk zorgen voor een buitengewone sfeer, waardoor dit concert een absolute must is voor elke liefhebber van klassieke muziek.
Mozart- en Strauss-concerten in Schloss Schönbrunn
Stap binnen in een wereld van betoverende melodieën en tijdloze elegantie in Schloss Schönbrunn in Wenen, waar de muzikale nalatenschap van Wolfgang Amadeus Mozart en Johann Strauss Come Alive komt! Beleef een onvergetelijke avond terwijl het beroemde Orkest van Schloss Schönbrunn de meesterwerken van deze legendarische componisten op meesterlijke wijze ten gehore brengt.
FAQs over de Haydn-concerten in Wenen
De Musikverein, en dan vooral de Gouden Zaal, staat bekend om zijn uitzonderlijke akoestiek en er worden regelmatig uitvoeringen van Haydns werken gehouden. Een andere geweldige locatie is het Weense Konzerthaus, waar je composities van Haydn kunt beluisteren.
Ja, je kunt de laatste woonplaats van Haydn bezoeken, het zogenaamde Haydnhaus, in het 6e district van Wenen. Het is nu een museum en geeft je een kijkje in zijn leven en werk, met originele manuscripten en persoonlijke spullen. Het huis heeft ook een rustige tuin waar Haydn zo van hield, en die een vredig toevluchtsoord biedt voor bezoekers.
Voor de Mariahilferkerk staat een opvallend monument ter ere van Haydn. Dit standbeeld, dat in 1887 werd opgericht, staat op een plein dat laat zien hoeveel Weense mensen hun muzikale grootheden waarderen. De plek is makkelijk bereikbaar en geeft je een indruk van hoe de stad zich van oudsher inzet om haar componisten te eren.
Hoewel er in Wenen heel wat festivals voor klassieke muziek worden gehouden, vindt het belangrijkste Haydn-festival plaats in Eisenstadt, waar Haydn een groot deel van zijn carrière doorbracht. Het Haydn-festival in Eisenstadt viert zijn nalatenschap met uitvoeringen van zijn werken op locaties waar hij ze destijds componeerde en dirigeerde.
Originele manuscripten en partituren van Haydns werken worden af en toe tentoongesteld in speciale tentoonstellingen bij instellingen zoals de Oostenrijkse Nationale Bibliotheek. Daarnaast zijn er in Haydnhaus ook een aantal van zijn voorwerpen en documenten te zien, die je een kijkje geven in zijn composities en privéleven.
Ja, er zijn verschillende kerken in Wenen die een band hebben met de muziek van Haydn. De Barmherzigen-Brüder-kerk, waar Haydn in de jaren 1750 als muzikant werkte, en de Karmeliterkerk, waar hij als organist werkzaam was, zijn opvallende voorbeelden.
Hoewel er in de Sint-Stefanuskathedraal vooral liturgische diensten worden gehouden, worden er af en toe ook concerten georganiseerd met werken van klassieke componisten zoals Haydn.
